|
پيشرفت های چشمگير ايران در دانش ليزری |
|
|
|
نوشته شده توسط فريدون
|
دكتر جمشيد صباغ زاده رئيس مركز ملی علوم و فنون ليزر ايران و مدير نمايشگاه دستاوردهای ليزری اين مركز (در زمان مصاحبه) در طول ۴ سال تولد مركز كه همزمان با پنجاهمين سال تولد ليزر در جهان در نمايشگاه بين المللي تهران برگزار شده است می گويد، اين تصور كه دانشمندان جوان ما كه برخی از آن ها هنوز فوق ليسانس و يا دكترای خود را دريافت نكرده اند، توانسته اند راه طی شده دانشمندان غربی در ۵۰ سال گذشته را در ۴ سال طی كنند شادابی خاصی در وجودم حاكم می شود، به طوری كه هيچ موقع خستگی كاركردن در كنار همكاران جوانم در اين مدت برتنم ماندگاری نداشته است.
درطول مصاحبه خنده از لبانش محو نمي شد، شادی خاصی در چهره اش نمايان بود. و وقتی در پاسخ به سؤالات ما از توانمندی دانشمندان جوان كشور عزيزمان سخن می گفت به راحتی می توانستی علت شادی اش را از چهره اش دريابی.وقتی از وی جويای سنش شديم، باز خنديد و گفت: شايد باورتان نشود كه من درسالی متولد شده ام كه ليزر متولد شده است و حداقل براي من يكی از مناسبت های برگزاری اين نمايشگاه بی مناسبت با سال تولدم نيست.
دكتر صباغ زاده دراين مصاحبه از چگونگی شكل گيری مركز ملی علوم و فنون ليزر در چهار سال پيش و جزئيات روند تلاش ها و كشفيات دانشمندان داخلی و كسب رتبه هشتم در جهان توضيحاتی داده است كه در زير مي خوانيد:
¤ فكر می كنم براي شروع بحث شما مقدمتا اشاره ای داشته باشيد به اهميت اين فناوری و محل های كاربرد آن و اينكه چرا بايد در اين خصوص سرمايه گذاری های جدی بشود تا شرايط برای سؤال های بعد مهيا شود.
- ليزر در زندگی مردم كاربردهای وسيعی دارد.
اگر بخواهم اشاره ای به كاربردها بكنم خيلی متنوع خواهد بود.
از كامپيوتری كه در خانه هر فردی است قسمت سی دی رامش تا ذخيره اطلاعات و برداشت اطلاعات و پردازش كردن اطلاعات همه توسط يك ليزر نيمه هادی كوچك صورت مي گيرد.
همين سرعت گيرهای پليس كه يك ليزر نيمه هادی در درونش است و می تواند يك پالس ليزری بفرستد به سمت اتومبيل هم سرعتش را و هم جهت سرعتش را تشخيص دهد.
ما انواع و اقسام ليزرهای جراحی از قبيل ليزرهاي جراحی چشم، اندازه گيری و حتی انواع و اقسام ليزرهای درمان جزو ليزرهايی هستند كه در زندگی مردم كاملا به طور روزمره كاربرد دارند و برايشان ملموس است. در صنعت هم به همين شكل است. از باركدی كه در يك فروشگاه وجود دارد يك ليزر نيمه هادی خيلی كوچكی كه درونش است، اطلاعات را از روی آن باركد می خواند و ضبط می كند و يا حتی اطلاعاتی را بر روی باركد ايجاد می كند، تا ليزرهای جوش و حكاكي و جوش طلا و حتی كنترل خط توليد. فرض كنيد در يك كارخانه كالای بسته بندی شده، روی نقاله حركت می كند. شمردن اين ها و كنترلشان و در صنايع غذايی صحت عمليات پخت وپز يا فرآيندهای شيميای بوسيله ليزر است.
¤ ليزر منحصر به همين چند مورد است؟
نخير قطعا اينطور نيست و ليزر منحصر به اين ها نيست و برخی ليزرها هم هست كه مردم از آن اطلاعی ندارند. به عنوان مثال ليزرهايی كه در تحقيقات در آزمايشگاه ها به كار می روند. در هر آزمايشگاهی كه شما تصور كنيد از آزمايشگاه ژنتيك گرفته تا آزمايشگاه شيمی و نانو تكنولوژی، اين ها ليزرهايی هستند كه وظايف خيلی متنوعی دارند. بعضی از اين ليزرها به عنوان مثال در تشخيص فرآيندهای شيميايی به كار می روند. يعنی اگر ماده A با ماده B تركيب می شود و ماده C را توليد می كند، ليزر می تواند كاملا تشخيص بدهد كه اين فرآيند چگونه عمل می كند و چگونه اتم ها به هم می چسبند يا از هم جدا مي شوند.
در اين رابطه يك تغييرات بنيادی ديگر از شيمی می توان توسط اين فناوری صورت داد به عنوان مثال اگر يك اتم بزرگ از اين شبكه ملكولی را جابه جا كنيم می توان از آن خواص جديدتری به دست آورد كه تنها از عهده ليزر برمی آيد چون قادر است با ورود به درون اتم زيرساخت های خاص اتم را تشخيص بدهد.
در زمينه هواشناسی هم ليزر می تواند كاربرد تعيين كننده و ويژه داشته باشد به طوری كه قادر است دانسيته هوا و آلودگی ها را با دقت خيلی بالا تشخيص دهد.
وقتی دقت بالا می گوييم به اين معناست كه آلودگی ها را با دقت يك اتم در يك ميليون، يا يك اتم در يك بيليون تشخيص می دهند و آن را با دقت بسيار زياد و به صورت آنلاين رصد می كنند دقيقا برخلاف متدهای ديگر كه آلودگی را تنها در داخل آزمايشگاه مورد بررسی قرار داده و ميزان آلودگی را با صرف زمانی خاص تشخيص می دهند.
¤ نقش ليزر در عرصه نظامی تا چه ميزان اهميت دارد؟
- صنعت نظامی هم همپای ديگر صنعت ها به اين فناوری وابستگی جدی دارد مثلا اگر قرار باشد بدنه هواپيمايی ساخته شود بايد مراحلی از قبيل برشكاری، جوشكاري های بسيار دقيق و هاردنينگ های خاص را طی كند اما تحقق همگی اين مراحل كه از ظرافت های خاص برخوردار می باشد نياز مبرم به فناوری ليزر است چرا كه ليزر می تواند در دستيابي دقيق به اهداف مورد نظر در عرصه نظامی كه دقت بالاتری لازم دارد نقش تعيين كننده ای داشته باشد.
¤ شما در ميان توضيحاتتان در خصوص كاربردهای ليزر به استفاده از اين فناوری در قرائت باركدها و دستگاه های سنگ شكن اشاره كرديد در حالی كه اين فناوری از خيلی وقت پيش در كشورمان كاربرد داشته و دارد اگر چه وارداتی مي باشد. اين فناوری كه در حاضر توسط دانشمندان مان در حال توليد است از همين جنس است و می خواهيم با توليد داخلی به خودكفايی برسيم يا اينكه اين فناوری از ويژگی های برتری برخوردار است؟
-من باركدها و كامپيوتر و حتی سنگ شكنی كليه و مثانه را به عنوان مثال هايی زدم كه در زندگی مردم قابل لمس تر است و با ذكر اين مثال ها خواستم كه مردم به راحتی اهميت موضوع بحث را لمس كنند و بدانند كه ليزر در زندگی شان وارد شده است چه بخواهند و چه نخواهند ولی ليزرهای باركد و ليزرهای فرض كنيد آشكار سازهای پوينتر ليزرهايی نيستند كه توانمندی كشور را تعيين كنند چون اين ها به سوی توليد انبوه رفته اند و كشورها به وفور آن را توليد می كنند و خيلی هم به راحتی در دسترس هستند ليزر پوينتر يك ليزر است و من می توانم مثال بزنم ولی توانمندی و تكنولوژی برتر يك كشور نيست بنابراين آنچه كه ما از آن به عنوان فناوری ليزری توليد جديد ايران ياد مي كنيم و اينجا صحبتش را می كنيم ليزرهايی هستند كه صنعت يك كشور را تعريف می كنند و يا اوج پزشكی يك كشور را می توانند تعريف كنند و كشور دارنده اين فناوری را در دنيا صاحب نام كنند.
به عنوان مثال ليزری كه می تواند جوش دقيق و ظريف بدهد يا ليزری كه قادر است با دقت عمليات برش را انجام دهد ممكن است بالغ بر ۴۰۰ ميليون تومان معادل ۴۰۰ هزار دلار قيمت داشته باشد در حالی كه ليزری كه در يك باركد استفاده می شود ممكن است قيمتش تنها ۲ دلار باشد.
تقاوت اين قيمت نشانگر اهميت آن ليزرهايی است كه ما در اين مصاحبه از آن ها به عنوان يك فناوری ارزشمند و قابل تقدير و ستايش از سازندگان آن كه دانشمندان جوان كشورمان مي باشد.
ما در اينجا به ليزرهای صنعتی و پزشكی با تمام پيچيدگی هايی كه دارد و در سطوح خيلی بالا می پردازيم.
به عنوان يك نمونه آشكار ليزری كه تنها در اين نمايگشاه مشاهده می كنيد و مربوط به سنگ شكنی كليه است حدود ۱۰۰ ميليون تومان قيمت دارد و كلی دانش و علم در آن نهفته است يا ليزر پروستات حدود ۲۵۰ ميليون تومان قيمت جهانی آن است و اين در حال است كه سازندگان آن قصد فروش داشته باشند كه كمتر چنين موقعيتی پيش می آيد.
در حالی كه ليزر «پوينتر» را به سادگی می فروشند و در بازار معمولی هم می توانيد آن را به راحتی پيدا كنيد.
من هيچ وقت صحبت از خودكفايی نمی كنم و فكر می كنم اين اصطلاح درستی نيست و به اشتباه در ادبيات ما وارد شده است چون خودكفايی در لغت به معنای اين كه ما بايد همه چيز را خودمان بسازيم و حال آنكه چنين سياستی هيچ وقت مقرون به صرفه نبوده است. لذا ما معتقديم كه در اين عرصه از واژه خوداتكايی استفاده كنيم صحيح تر باشد.
ما همين كه خود اتكا باشيم و بتوانيم يك مقداري از نيازهای خود را رفع و رجوع كنيم، پتانسيل های كشورمان را بالا ببريم و كاری كنيم تا فاصله مان با كشورهاي صنعتی كم وكم تر شود به اهداف خود دست يافته ايم. بنابراين ما خودكفايی به آن معنا كه همه چيز را خودمان بسازيم قبول نداريم. زيرا آمريكا هم كه خود را در اين زمينه مدعی می داند هم خودكفا نيست بسياری از المان های مورد نياز خود را از آلمان تامين می كند و يا خيلي از قسمت های كريستال های ليزر كم توانش را از چين تامين می كند و توليد آن توسط دانشمندان خود را مقرون به صرفه نمی داند اما اگر اراده كند و يا روزی ضرورت ايجاب كند مي تواند تامين و توليد كند لذا ما هم طبعا اين جور به قضيه نگاه مي كنيم و نمی گوئيم بايد خودكفا به آن معنا كه همه چيز را خودمان بسازيم باشيم. اما بايد دانش مان در حدی باشد كه اگر در اين خصوص هم مورد تحريم قرار گرفتيم بتوانيم سازنده آن باشيم. دقيقا منطبق با مثل معروفی است كه می گويد وقتی كه ۱۰۰ را داريد ۹۰ هم پيش شماست.
¤ بنابراين براساس تعبير شما بايد يك گروه كارشناسی نيازها را مديريت كند تا آنچه مقرون به صرفه است توليد كنيم.
-بله، دقيقا اين طور است ما در اين پروسه كاری فردی يا عده ای نشسته اند شروع می كنند به محاسبات، طراحی كردن و سپس شروع می كنند المان ها و اجزاء مورد نياز ليزر را انتخاب كردن و سپس وارد عمل می شوند، يك تعداد از المان ها را در بازار داخلی می خرند، يك تعداد را هم از بازار خارج تامين می كنند و يك تعدادی از اين المان ها هم كه اساس كار ما می باشد در داخل ساخته می شود خط قرمز ما اين نوع المان هاست و معتقديم كه دانشمندان جوان مان بايد نخبگی و تيزهوشی خود را در اين محدوده نشان دهند و جهانيان را مبهوت خود كنند ما معتقديم كه اين سياست است كه می تواند تكنولوژی كشور را تعيين كند.
¤ اولين جرقه حضور دانشمندان داخلی در عرصه ليزر از چه زمانی و با چه توانايی هايی زده شد؟
- ليزر در ايران از سابقه طولانی برخوردار است كه می توان از دانشگاه های شهيد بهشتی و تبريز از پرسابقه ترين آن ها ياد كرد. اين دو دانشگاه سال هاست كه در زمينه ليزر كار می كنند و ما اتفاقا متخصصان خودمان را از اين دو دانشگاه تامين مي كنيم. بنابراين اين طور نيست كه ما از صفر شروع كرده باشيم. بلكه اين مركز ما است كه از ۳ يا ۴ سال پيش شروع به كار كرده است. حرف ما كه در مصاحبه های مختلف هم در صدا و سيما توضيح داده ام اين بوده كه ما اين مركز را با مديريت خودمان شروع كرديم، دانشجويان نخبه را به كار گرفتيم و آن ها را در مسيری قرار داديم كه فقط به يك هدف خاص و مشترك فكر كنند و آن رفع نيازهاي كشور در عرصه فناوری ليزر كه شايد اين همان چيزی است كه ما معتقديم جديد است هم برای كشورمان و هم براي جهانيان و شايد به همين خاطر است كه حساسيت ها را برانگيخته است مثلا در هيچ جايی از كشور متولی كه براي پزشك ليزر بسازد نبود و اگر پزشكی ليزری را وارد می كرد با هزار مكافات و مشكلات روبه رو می شد و هيچ جايی هم نبود كه مسئوليت برطرف كردن اين مشكلات را برعهده بگيرد اما در مركز ما اين مسئوليت پذيرفته شده است. مسئوليتی كه براساس آن هم ليزر می سازد، هم خدمات می دهد و هم اين گنجايش و ظرفيت را دارد كه دانشجو تربيت كرده و مهندس تحويل دهد.
¤ با اين حساب گروه سنی كه در اين مركز مشغول فعاليت هستند بايد خيلی جوان باشند.
بله، گروه هايی كه اينجا هستند اگرچه ضرورتی ندارد كه سنشان پايين باشد ولی سنشان از من خيلی جوان تر هستند.
ولي در مجموع پاسخ شما مثبت است. معمولا افرادي كه از دانشگاه ها فارغ التحصيل مي شوند بعضي هاشان فوق ليسانس هستند و برخي هم در سطح دكترا هستند كه بلافاصله بعد از فارغ التحصيلي در اينجا شروع به كار مي كنند.
¤ وقتی اخبار مربوط به اين مركز را رصد می كردم شما يا آقاي احمدی نژاد اخيرا در يكی از مصاحبه ها تاكيد داشتيد كه فناوری ليزر ايران در خاورميانه اول، در آسيا بعد از ژاپن و در جهان در ۱۰كشور توانمند قرار داريد آيا با توجه به شرايط ويژه ای كه عليه كشورمان وجود دارد و همچنين به علت نوپا بودن اين مركز چنين جايگاهي در جهان خارق العاده نيست؟
- دقيقا همين طور است چرا كه كشورهای تقريبا مطرحی در عرصه ليزر مثل پاكستان، هند و... در خصوص توليد ليزرهای نيمه هادی خيلی جدی كار نكرده اند. می ماند كشورهای اروپايی مثل آمريكا، كانادا، انگلستان، آلمان و فرانسه و چند كشور آسيايی و شرقی مثل چين و ژاپن و روسيه كه اين ها هم هر كدامشان در توليد يكی دو تا از سطوح ۵گانه تكنولوژی نيمه هادی ها تبحر دارد كه جمهوری اسلامی ايران در جايگاه هشتمين و يا نهمين جهان قرار دارد.
¤ يعنی كشورهاي ديگر توانايی آن را ندارند؟
-كشورهای ديگر وارد اين فاز نشده اند كه برخی از آن ها به علت ناتوانی و برخی نيز شايد در مراحل اوليه اين تكنولوژی قرار داشته باشند.
¤ جايگاه رژيم صهيونيستی كجاست؟
- ما در اين خصوص هيچ وقت برای رژيم صهيونيستی جايگاه مستقلی را قايل نيستيم چون معتقديم كه اسرائيل يعنی همان آمريكا.
من بارها گفته ام كه اسرائيل يك ايالتی از كشور آمريكاست و حتی برايش يك ايالت بسيار مهمی به شمار می رود به طوری كه به صراحت می توان گفت، آمريكا آن قدری كه به اسرائيل می رسد به كاليفرنيا نمي رسد. بنابراين اسرائيل صنعت بسيار وابسته اي دارد و لذا ما آن را از خاورميانه منها می كنيم و آن را ملاك قرار نمی دهيم حتی اروپايی ها هم اسرائيل را منها می كنند و خودشان را با اسرائيل قياس نمی كنند، چون اسرائيل يعنی آمريكا. چين هم كه خط توليد دارد توانايی محدودی در توليد نيمه هادي ها دارد به طوري كه اگر ما بخواهيم سفارش يك كيلو وات از اين جنس را بدهيم چين نمی تواند برای مان توليد كند در حالی كه ما در اين مركز با فعاليتی كه بچه ها كرده اند در حال حاضر می توانيم يك كيلو وات را با كيفيت بسيار خوب توليد كنيم و تحويل دهيم.
البته جا دارد كه همينجا بگويم ليزرهای ديگري هم وجود دارد كه ما وارد چنين فازهايی نشده و نخواهيم شد. ليزرهايی كه خاص هستند و كشورهای خاص هم به دنبال آن می روند به عنوان مثال ليزرهای گاز ديناميك يا شيميايی كه تاريخچه توليد آن برمی گردد به جنگ ستارگان روسيه و آمريكا كه اين دو كشور برای حذف يكديگر در چنين فاز خطرناكی كه كشتارجمعی را فراهم می كند قرار گرفتند.
لذا وقتی در مركزمان صحبت از ليزر می كنيم منظور ليزرهايی است كه در حال حاضر در جامعه ما مورد نياز است و ما در صدديم بدون هيچ گونه دغدغه سياسي و اهداف نظامی نيازهايمان را برطرف كنيم به همين خاطر هم است كه در همين مدت كوتاه چند ساله جايگاه بسيار والايی در دنيا به خود اختصاص داده ايم.
¤ آيا امكان دارد كه فعاليت های ليزری ما هم مثل فعاليت صلح آميز هسته ای مان كه مورد توجه و مخالفت غرب روبه رو شد و تلاش می كنند تا ما را از اين نعمت الهی محروم كنند مورد مخالفت آمريكا قرار بگيرد؟
- نخير، چون دليلی ندارد اگرچه برای آمريكا دليل و برهان مطرح نيست بلكه با هر چيزی كه ايران اسلامی را در جهان يك كشور پيشرفته علمی نشان دهد اصولا مخالف هستند و مخالفت خودشان را معمولا در قالب خبر و زور و تهديد نشان مي دهند.
ليزر به طور كلی در عرصه نظامی بيشتر نقش دفاعی را دارد تا هجومی به نحوی كه وقتی موشكی از چله دشمن رها شده و وارد حريم فضايی كشورمان می شود وارد عمل شده و آن را در ميانه راه خنثی مي كند تا به هدف پيش بينی شده دشمن اصابت نكند و اين كاملا دفاعی است.
اما كلا اينگونه استدلال ها براي آمريكا توجيه پذير نيست و او فقط به دنبال يك چيز و خواهان يك چيز و آن اينكه ايران اسلامی نبايد پيشرفت كند و نبايد پزشكی ما روند رو به جلو و خوداتكايی داشته باشد.
بنابراين عقلا و منطقاً نبايد فعاليت ليزری ما برای غرب بويژه آمريكا حساسيت برانگيز باشد چرا كه ليزر با فعاليت هسته ای كه آژانس بين المللی انرژی پی گيری و راستی آزمايی می شود تفاوت فاحش دارد اما همانطور كه گفتم برای آمريكا و اصولا غرب هر چيزی برای زمين گير كردن ايران اسلامی می تواند بهانه قرار گيرد.
¤ لذا همانطور كه ديديد تا رئيس جمهوری در سخنرانی كه در همين جا يعنی محل نمايشگاه برای دست اندركاران مركز داشتند از واژه غنی سازی به وسيله ليزر را مطرح كردند رسانه های غربی حساسيت سازی نسبت به اين تكنولوژی و فناوری را آغاز كردند و حال آنكه اين غنی سازی اولا آزمايشگاهی يعنی در حد ۷درصد است دوماً اكنون به هيچ وجه عمليات غنی سازی از طريق ليزر صورت نمی گيرد و صرفاً مربوط به گذشته است.
در حالی كه آقاي دكتر احمدی نژاد در اين سخنرانی اشاره شان به توانمندی های ليزر بود نه اينكه در مجموعه حتماً اين كار صورت می گيرد.
وانگهی وقتی سانتريفيوژ خوب جواب مي دهد و كيفيتشان هم خوب است هيچ نيازي به حركت در مسيرهای ديگری مثل غني سازی با ليزر حركت كنيم چون بی خودی انرژی و وقتمان تلف خواهد شد.
¤ آيا در عرصه ليزری هم نياز به مواد اوليه ای مثل سوخت برای فعاليت هسته ای نياز است اگر هست داريد و يا اينكه بايد وارد كنيم.
- نخير، در حال حاضر وابستگی مان در توليد ليزرهايي كه در حال حاضر در دستور ساخت قرار دارد بسيار كم شده است كه نهايتاً به كمتر از ۱۰درصد می رسد كه علت آن توانايی بالايمان در توليد المان های مهمی مثل اپتيكی است، اما اگر قصدمان در آينده نزديك اين باشد كه وارد توليد بيشتر ليزر شويم ممكن است با كمبودهايی مواجه شويم كه با وجود تلاش بی وقفه دانشمندان جوانمان هيچ نگراني در اين خصوص به خود راه نمی دهيم. چون مطمئن هستيم كه با سرعت می توانيم آن را رفع كنيم.
¤ تجربه فعاليت هسته ای به ما ثابت كرده كه جذب حمايت های مردمی هميشه سرمايه بزرگی براي تقويت روحيه و پايداری دانشمندان ما بوده است و حمايت مردمی تأمين نمی شود مگر آنكه مردم اهميت موضوع را خوب درك كنند در اين صورت است كه برای دست يافتن به آن مبارزه و استقامت می كنند لطفاً درباره اهميت فناوری ليزر چند مثال كاربردی ديگر بزنيد تا اهميت آن بيشتر آشكار شود.
- ببينيد! اگر روزی به اين نتيجه و فكر برسيم كه خودمان هواپيما بسازيم بنابراين ليزر می تواند در اين عرصه كمك بسيار ويژه ای را براي راه اندازی چنين صنعتی داشته باشد. ليزر چندين كار را مي تواند همزمان برای يك هواپيما انجام دهد كه يكی از آن ها جوش های بسيار سخت، ظريف و حساس و دوم اينكه خلبانان می توانند هواپيمای خود را در آسمان ارتفاع سنجی كنند و يا می توانند نقش بسيار تعيين كننده ای در ايجاد ديد مناسب برای خلبان در آسمان داشته باشند و خيلی كارهای مهم ديگر كه مجال ورود به جزئيات آن در اين مجال كوتاه وجود ندارد.
¤ آيا فناوری ليزری مي تواند همانطور كه در جاده ها به كمك پليس می آيد به كمك رانندگان در مواقع خطرات پيش رو بيايد و در واقع نقش هشداردهنده به راننده غافل داشته باشد؟
- بله، اين ايده و تكنولوژی هم وجود دارد ولی هنوز به عنوان تكنولوژی های رايج در دنيا مطرح نشده است، اگرچه برخی كشورهای اروپايی اتومبيل هايی درست كرده اند كه آن ها به سادگی مي تواند جاده را اسكن كند و مسير اتومبيل و سرعتی كه دارد نزديك می شود را اندازه گيری می كند و اگر اتومبيل فرض كنيد راننده اش خواب است و متوجه نيست به او يك آلارم می فرستد، بيدارش مي كند و حتی شوك می دهد و به يك نحوی به او خبر می دهد. اين هم با ليزر است ولی يك چيز خيلی عمومی نيست و الان كشورها و كمپانی های سازنده اتومبيل روی اين موضوع كار می كنند و شما می بينيد كه امروزه نور لامپ اتومبيل چه جلو و چه عقب را با ليزر طراحی می كنند به خاطر اينكه ليزر می تواند نور متمركزی داشته باشد و كاملا روی جاده را بدون آنكه روی چشم راننده خودروی روبه رويي نور بتاباند روشن كند. به طوری كه اين موضوع نيز تا ۱۰ سال آينده عادی خواهد شد.
¤ توليد ليزر تا چه حد می تواند صرفه جويی در ارز را برای ما رقم بزند و آيا می توان ميزانی برای اين صرفه جويی عنوان كرد؟
- تخمين اينكه چقدر ارز صرفه جويی می شود شايد يك كار آماری پيچيده ای را بطلبد كه از عهده ما خارج است ولی طبيعی است كه وقتی كه در بيمارستان ها انواع و اقسام عمل ها با ليزر انجام می شود و اين جنس عمل ها، باتوجه به اينكه در ايران ليزری وجود ندارد طبعاً به خارج از كشور هدايت می شود و طبيعی است كه ارز هنگفتی به خارج از كشور سرازير می شود كه هم به ضرر اقتصاد كشور است و هم به ضرر اقتصادی بيمار. در اين رابطه حتی پزشكانی هم كه ليزر وارد كشور می كنند متضرر می شوند چون همواره مدام دغدغه مواجهه با مشكلات خدمات پس از فروش و خريد قطعه و بعد هم در پيچ و خم تحريم ها گرفتار شدن و متوسل به دلال های اينگونه خدمات شدن او را زمين گير و كلافه می كند.
و در نتيجه اينكه شايد هزينه زيادی برای چيزی بكنيم كه خودمان به راحتی می توانيم توليد كنيم.
همين ماجرا در صنايع جوشكاری، فلزكاری، صنايع نانو، صنايع ژنتيك و كليه آزمايشگاه هاي كشور می تواند اتفاق بيفتد كه بی شك ورود جدی و بلا انقطاع دراين عرصه كمك عمده ای به عدم خروج ارز از كشور خواهد كرد.
¤ چند تا از بيماری ها را اسم برديد آيا چند مورد ديگر كه برای مردم قابل درك نسبت به اهميت فناوری ليزر باشد می توانيد نام ببريد.
يكی از بيماری هايی كه خيلی شايع است در مردان پروستات خوش خيم است. اين عمل جراحی كه از سن ۵۰ سال به بالا و معمولا نياز به عمل وجود دارد يك عملی نيست كه مريض محتاج به رفتن يك كشور خارجی باشد ولی بدون ليزر هم با مشقت زيادی انجام مي شود. به طوری كه دوران نقاهت خيلی طولانی همراه با درد دارد. لذا اين يكی از آن نيازهاست. وقتی اين عمل با ليزر انجام می شود كاملا سرپايی است سرپايی به اين معنا كه مريض چند ساعت بعداز عمل، مرخص می شود. درد و خونريزی و عفونت هم ندارد. بيماری قابل برگشت هم نخواهد بود. زيرا وقتی كه نور ليزر از مجرای مجاری ادراری وارد می شود دقيقا به سراغ همان بافت هايی می رود كه موردنظر است. ابتدا بافت ها را مورد هدف قرار می دهد و سپس تبخيرش می كند. لذا اگر از اين زاويه به موضوع نگاه كنيد خواهيد ديد كه ليزر نسبت به روش های سنتی بسيار برتری دارد.
يكی ديگر از كاربردهای مهم ليزر در عمل سنگ كليه و حتی مثانه است. در روش های سنتی اگر سنگ مثانه و يا كليه بزرگ بود بايد حتما جراحی باز صورت گيرد و اگر كوچك باشد اين سنگ ممكن است جابه جا شود و در جاهايی قرار بگيرد كه ممكن است عارضه های ديگری را به وجود آورده و يا حتی به بافت های اطراف لطمه وارد كند و خيلی مشكلات عديده ديگر را براي بيمار تحميل كند. درحالی كه با ليزر با سادگی تمام و سرپايی عمل می شود بدون اينكه به بافت های ديگر صدمه وارد كند سنگ را پودر می كند.
¤ در مورد بيماری های سرطانی چه كاربردی دارد؟
- در اين خصوص هم اگر سرطان پوستی باشد ليزر می تواند آن را ترميم كند و اگر غده های سرطانی در جاهای خاصی از بدن قرار گرفته باشد با ليزر می توان از بين برد.
ليزر حتی می تواند در مراحل اوليه شكل گيری سرطان به روش نمونه برداری اقدام به شمارش دانه به دانه سلول های سرطانی كرده و پس از تشخيص دانسته آن اقدام به ريشه كنی آن كند.
¤ مصاحبه های شما را از طريق اينترنت رصد می كردم كه برخوردم به يك مصاحبه درسال ۸۴ كه در آن گفته بوديد ايران اين آمادگی را دارد كه اين تكنولوژی را صادر كند، پس از گذشت ۴ سال از آن مصاحبه اين موضوع چه فرايندی را طي كرده است و آيا صادراتش صورت گرفته است.
- تاكنون صادراتی صورت نگرفته است كه دليل هم دارد.
واقعيتش اين است كه قصد داشتيم درهمان تاريخ ذكر شده ليزر پروستات و سنگ كليه را صادر كنيم به طوری كه حتی دستگاه ليزر سنگ شكن كليه و جراحی پروستات را تا حدود يكی دوسال توليد كرديم و در نتايج اوليه قصد صادرات هم داشتيم اتفاقا مذاكراتی هم كرديم و كشورهايی هم بودند كه استقبال كردند به طوری كه يك كشور پيش پرداختی هم به ما داد ولی با توجه به اينكه در آن زمان قطعات خاص را به سختي می خريديم دوست نداشتيم كه دوباره آن قطعات وارداتی به خارج كشور صادر شود. به همين دليل صادرات آن را تا زمانی كه خودمان بتوانيم قطعات توليد كنيم متوقف كرديم.
دليل ديگر آن عدم علاقمندی دولت به توليد و صادرات آن بود و بيشتر معتقد به بسترسازی بيشتر در توسعه اين فناوری و گسترش تحقيقات بود كه با توجه به اينكه مجموعه نيز به اين نظر رسيده بود توليد ليزر به منظور صادرات آن را به خاطر مقرون به صرفه نبودن متوقف كرديم.
¤ خود شما چه نظری داشتيد؟
- خود من هم خيلی راغب به تعليق توليد نبودم. ولی خوب احترام قايل بودم به آن نظری كه در آن زمان وجود داشت.
اما امروز نكته جديدی پيش آمده است و آن اينكه شخص آقای دكتر احمدی نژاد موافقت خود را با توليد اعلام كردند به طوری كه وقتی ايشان متوجه تعليق توليد شد خيلی ناراحت شده و تاكيد كردند كه بايد توليد ليزر را در جامعه بسترسازی كنيد به نحوی كه حتی به مردم وام بدهيد تا خودشان بروندو بسازند و اينجور نباشد كه توليد آن را برای مردم دشوار كنيد.
ايشان تاكيد كردند كه در اين زمينه بايد يك مقداری دست و دلبازتر باشيد تا مشكلات در گردنه ها زمين گيرمان نكند كه به نظر من چنين منطقی هميشه خوب بوده و چاره ساز خواهد بود.
لذا صحبت شد كه توليد بسياری از ليزرهايی كه در همين نمايشگاه مورد بازديد رئيس جمهور هم قرار گرفت به بخش خصوصی واگذار شود تا با شركت دادن در نمايشگاه های خارجی و ايجاد ارتباطات قوی بسترهای لازم براي توليد و ايجاد رقابت با مشابهان خارجی فراهم شود. لذا نطفه اين صحبت در همين بازديد رئيس جمهور از نمايشگاه بسته شد.
اگرچه بايد اذعان داشت كه قوانين دست و پاگير و لاينحل صادرات همچنان برای بخش خصوصي مشكل آفرين و يك خطر جدی است كه بايد حل شود.
¤ مشوق اوليه شما برای راه اندازی اين مركز و ادامه راه با فراز و نشيب هايی كه طبعا در مسير راه بود چه عواملی بوده است؟
- دولت، خدا وكيلی تا اين لحظه خيلی حمايت كرده است.
من همين روز پنج شنبه گذشته (زمان مصاحبه) قبل از برپايی اين نمايشگاه خدمت آقاي احمدی نژاد رفتم كه ايشان گفت: فلانی از اين فرصتی كه حمايت می شويد استفاده كنيد. چند بار هم تاكيد كرد كه تا من هستم از حمايت ها استفاده كنيد و خودشان هم عملا چندين بار به طور اختصاصی حمايت خود را به جا آوردند كه ما از ايشان تشكر می كنيم بويژه اينكه به محض طرح درخواستي بودجه ای براي جذب نخبگان و دانشگاهی از دانشگاه های بزرگ كشور جهت همكاری در مركز بودجه بسيار مناسبی را در اختيار گذاشتند كه مشكل كمبود نخبه در مركز دراين مقطع برطرف شد.
¤ رهبر معظم انقلاب هم در چند مورد اين مركز را مورد تفقد خود قرار داده است آيا خاطره ای دراين خصوص داريد؟
- بنده در اين رابطه دو بار خدمت رهبر معظم انقلاب رسيده و گزارش هايی را در خصوص روند كار به ايشان داده ام كه در هر دو ملاقات ايشان ضمن ارائه رهنمود بنده و همكارانم را مورد تفقد قرار داده اند.
يادم است وقتی به ايشان درباره ليزر توضيح می دادم ايشان مي گفت: «من يكی از شاخه هايی كه خيلی عشق داشتم همزمان با طلبگی ياد بگيرم همين «دانش نور» بود. اين تعبيری بود كه ايشان در يك جمعی به من گفت و خيلی اظهار علاقه مندی كرد.
در مجموع بايد بگويم كه اگر به اينجا رسيده ايم كه فكر می كنيم مثبت بوده وابسته به يك سری عوامل بوده كه دست به دست هم داده است تا چنين ثمره ای را در برداشته است كه فكر می كنم تشويق و تصميم و اراده مسئولين مهمترين آن ها بوده است.
¤ راه اندازی اين نمايشگاه با چه هدف و مناسبتی بوده است؟
- اين نمايشگاه اولا به مناسبت پنجاهمين سال اختراع ليزر راه اندازی شده است و از اهداف اصلی آن عرضه دستاوردها و محصولات ۳ يا ۴ ساله مركز به مشتريانی است كه به صورت جسته و گريخته به سراغ ما می آمدند و ما توانايی پاسخگويی به صورت انفرادی آن ها را نداشتيم.
از طرف ديگر مناسبت بسيار بزرگ ديگری را هم براي راه اندازی اين نمايشگاه داشتيم و آن دهه فجر بود كه فكر مي كنيم اگر زحمات دانشمندان جوان ما در چنين ايامی به مردم هميشه در صحنه ارائه شود بيشتر مورد توجه مردم قرار خواهد گرفت و در نهايت اينكه اين نمايشگاه بهترين فرصت برای تبليغات پيرامون ليزرهای جوش طلا يا جوش ظريف، حكاكی، پزشكی فراهم می كرد كه فكر می كنم در اين نمايشگاه به بسياری از اين اهداف دست پيدا كرديم.
¤ بزرگترين خواسته ها و مشكلات شما و مجموعه موفق تان برای ادامه فعاليت و توسعه آن چيست؟
- ما در حال حاضر مشكل خاصی به آن شكل كه حاد باشد نداريم چون به شكر خدا به اندازه كافی مورد حمايت هستيم و اگر خواسته ای هم داشتيم به آقای رئيس جمهور گفته ايم و ايشان هم رفع كرده است چه از لحاظ بودجه ای و چه از لحاظ روحی و معنوی به عنوان مشوق كار. ولی اگر بپرسيد بزرگترين آرزوی من در اين خصوص چه می تواند باشد بايد بگويم، بزرگترين آرزوی من و تيم همراه اين است كه در طول ۳ تا ۴ سال آينده بتوانم اولا ليزرهای خيلی متعددتری بخصوص در بخش پزشكی به كشور عرضه كنم. و نكته دوم كه از اين مهمتر است اينكه بتوانيم سوژه های تحقيقاتی دانشگاهی خيلی خيلی متعددتر و متنوع تری را با طيف وسيعی از همه دانشگاه های سراسر كشور در رشته های مختلف اعم از مكانيك، شيمی، نانو و... برای كارهای بزرگ تر ارائه كنيم و در واقع يك پل ارتباطی قوی ميان دانشگاه و مراكز نخبه پرور كشورمان بزنيم به طوری كه در هر سال ما بتوانيم يك رزومه خيلي بلند و پرافتخاری از اين حركت در ابتدای راه توسط دانشجويان دكترا و فوق ليسانس به ملت شريف كشور اسلاميمان ارائه كنيم.
¤ رشته تحصيلي شما؟
- من رشته ام از همان ابتدا ليزر بوده و اكنون دكترای ليزر دارم.
¤ و سن تان؟
- من ۵۰ سال سن دارم و درست در سالی به دنيا آمده ام كه ليزر متولد شده است و در واقع چون سال تولدم با سال تولد ليزر يكی شده است می توان گفت كه يكی از مناسبت های ويژه برگزاری اين نمايشگاه به طور كاملاً اتفاقی مي تواند اين موضوع باشد.
¤ از شما كمال تشكر را دارم.
|
